Laos: ງານວິວາສົມລົດ (ສະແດງຄວາມດີໃຈ ແລະ ຊົມເຊີຍ ການສ້າງຄອບຄົວໄໝ່ ຂອງ ຫລານສາວ ລ້າ ແລະ ຫລານຊາຍ ຈອນນີ)

ລຸງ ແລະ ປ້າ ພ້ອມດ້ວຍ ພີ່ນ້ອງ ໃນ ຝຣັ່ງ ການາດາ ແລະ ອາເມລິກາ ຂໍ ອ່ອຍພອນ ອັນປະເສີດ ໃຫ້ ສຸກອໍາມອນ ແລະ ພິທັກສີນ ຈົ່ງເປັນ ຜົວແກ້ວ ເມັຍທີບ ຜົວຮັກ ເມັຍແພງ ຜົວດີ ເມັຍຈົບ ຜົວຮັ່ງ ເມັຍມີ ແລະ ເປັນ ຜົວເມັຍ ທີ່ ນັບຖື ຍາດມິດ ລຸງປ້າ ອາວອາ ພໍ່ແມ່ ເຖົ້າແກ່ ພ້ອມດ້ວຍ ປະເພນີ ຮິດຄອງ ອັນດີງາມ ຂອງ ລາວ.​ ດີໃຈ ພິເສດ ໃນ ມື້ແຕ່ງງານ ຂອງຫລານ ທັງສອງ. ສຸກສັນວັນວິວາ.​​ຮັກຫລານ ທັງສອງ ສຸດຫົວໃຈ…

Love is my name My past, my future, my fame Our namhappiness!es are love and

Love is my name
My past, my future, my fame
Our name is love and happyness!

ການແຕ່ງດອງ ແຕ່ງງານ ຫລື ການກີນແກ່ວ ກີນດອງ ຊື່ບາງເທື່ອ ກໍເອີ້ນກັນວ່າ ງານວິວາ ສົມລົດ ແມ່ນປະເພນີຮີດຄອງ ອັນແສນດິ ແລະ ງົດງາມທີ່ສຸດ ຂອງຊາວລາວເຮົາ ເພາະວ່າ ການສ້າງ ຄອບຄົວໃໝ່ ກໍຄືກັນກັບ ການປຸກເຮືອນຫລັງໃໝ່ ນັ້ນເອງ ເພື່ອໃຫ້ມັນມີຄວາມແໜ້ນໜາ ຖາວອນ ທົນທານໄດ້ ມັນກໍຕ້ອງມີລັກມີຖານ ທີ່ແກ່ນແໜ້ນ ມີຮາກມີເງົ້າ ທີ່ດີ ມີປະສິດທິຜົນ ໂດຍຕ້ອງມີ ການຂໍໝັ້ນ ຂໍໝາຍ ມີການກີນແກ່ວກີນດອງ ຕາມຮີດຄອງປະເພນີ ທີ່ເຄີຍມີມາ ແຕ່ ດືກດໍາບັນ.

ພ້ອມດຽວກັນນັ້ນ ການແຕ່ງດອງ ກໍແມ່ນການຕັດສີນໃຈ ອັນເດັດດ່ຽວ ຂອງ ສັດຕຣີຜູ່ນື່ງ ແລະ ສຸພາບບູລຸດ ອີກຜູ່ນື່ງ ຕັດສີນໃຈໂຮມສອງຄອບຄົວ ໂຮມສອງຄວາມຮັກອັນຊາບຊື້ນ ເຂົ້າມາເປັນ ພື້ນແຜ່ນອັນດຽວກັນ ເຂົ້າມາເປັນຄອບຄົວອັນດຽວກັນ ເພື່ອເສີມຄະຫຍາຍ ຄວາມຮັກແພງ ສາມະຄີ  ເສີມຄະຫຍາຍ ຄວາມຖືກຕ້ອງປອງດອງ ເປັນນໍ້ານື່ງໃຈດຽວກັນ ໃນໝູ່ບ້ານນື່ງ ຫລື ໃນຫົວເມືອງນື່ງ ໃຫ້ໃຫຍ່ໂຕມະໂຫລານ ຂື້ນໄປເລື້ອຍຯ ໂດຍແຕ່ລະຄອບຄົວ ກໍຄືແຕ່ລະບຸກຄົນ ໄດ້ພາກັນນັບຖື ປະເພນີຮີດຄອງທັມນຽມ ແລະ ກົດລະບຽບຕ່າງຯ ຂອງ ສັງຄົມ ກໍຄື ຂອງປະເທດຊາດ ຂອງຕົນ ນັ້ນເອງ.

I love you with all my heart I love you from the start We love each other for our whole life...

I love you with all my heart
I love you from the start
We love each other for our whole life…

ດ້ວຍເຫດຜົນ ດັ່ງກ່າວ ທັງໝົດນີ້ເອງ ທີ່ໄດ້ພາໃຫ້ ການກີນດອງ ແຕ່ງງານ ໄດ້ກາຍມາເປັນ ພາລະກິດ ອັນສໍາຄັນ ຕົ້ນຕໍ ສໍາລັບຜູ່ເປັນພໍ່ເປັນແມ່ ກໍຄື ຜູ່ເປັນເຖົ້າແກ່ລູງຕາ ພ້ອມທັງຍາດຕິພີ່ນ້ອງ ທຸກທົ່ວໜ້າ ທັງໃກ້ແລະໄກ ແລະ ກໍແມ່ນດວ້ຍຄວາມຮັກຫອມ ປະເພນີຮີດຄອງ ຂອງລາວ ຕິດຕາມ ດ້ວຍ ຄວາມປາຖະນາ ອັນແຮງກ້າ ຢາກກາຍເປັນຜົວແກ້ວເມັຽທີບ ຢາກກາຍເປັນ ຜົວດຽວເມັຽດຽວ ມີ ຄວາມຮັກ ກົມກ່ຽວ ຊົ່ວນິດນິລັນ ດັ່ງທີ່ພໍ່ແມ່ຂອງພວກຕົນເອງ ໄດ້ເຄີຍປະຕິບັດມາ  ທີ່ ຊາວລາວ ໃນ ຕ່າງ ແດນ ໄດ້ ພາກັນ ຈັດຕັ້ງ ພິທີການກີນແກ່ວ ກີນດອງ ຕາມກົດລະບຽບ ຂອງ ຮີດຄອງ ປະເພນີລາວ ບໍ່ວ່າ ພວກເຂົາເຈົ້າ ຈະຕົກໄປຢູ່ໃນຖີ່ນໃດ ແດນໃດ ແຫ່ງຫົນໃດ ກໍດີ ໂດຍໄດ້ມີພິທີໝັ້ນ ມີການມອບຄ່າດອງ ມີການແຮ່ເຂີຽ ມີການລ້າງຕີນເຂີຍ ກ່ອນຈະເຂົ້າຮ່ວມ ພິທິພາສີສູ່ຂັວນ ຜູກຂໍ່ຕໍ່ແຂນ ຊ້ອງໜ້າ ປ້າລຸງອາວອາ ພໍ່ແມ່ ພີ່ນ້ອງ ກໍຄື ເພື່ອນສະນິດ ມິດສະຫາຍ ທີ່ຮັກແພງ ພ້ອມດ້ວຍແຂກຜູ່ມີກຽດ ຮ່ວມເປັນ ສັກຄີພະຍານ ໃຫ້ແກ່ຄູ່ບ່າວສາວ ຄື ກັນ ກັບ ການກີນດອງ ຄຶ ກັນ ກັບ ງານວິວາສົມລົດ ໃນດີນລາວ ນັ້ນເອງ.

ໃນໂອກາດອັນດຽວກັນນັ້ນ ຊາວລາວໃນຕ່າງແດນ ກໍໄດ້ພາກັນ ນໍາເອົາ ປະເພນີຮີດຄອງ ອັນງົດງາມ ຂອງລາວເຮົາ ອອກເຜີຍແຜ່ໄປໃນຕົວ ແນະນໍາໃຫ້ຊາວຝຣັ່ງເສດ ຊາວຢູໂລບ ຊາວ ອາເມລິກັນ ຊາວການາດາ ຊາວອົດສະຕຣາລີ ກໍຄື ຊາວຢີ່ປຸ່ນ ແລະ ຊາວອາກຊັງຕີນນາ ໃຫ້ໄດ້ຮຸ້ຈັກ ກັບປະເພນີອັນແສນງາມນີ້ ຂອງລາວເຮົາ ສ້າງຄວາມນິຍົມຊົມຊອບ ສ້າງຄວາມນັບຖື ຂອງບັນດາ ປະຊາຊົນດັ່ງກ່າວ ທີ່ມີຕໍ່ຊາວລາວ ແລະ ຕໍ່ສີນລະປະວັທນະທັມລາວ ໃຫ້ຫລາຍຂື້ນໄປ ຕະລອດເວລາ.

It's so simple Love is our life!

It’s so simple
Love is our life!

ອີກປະການນື່ງ ການກີນດອງແຕ່ງງານ ສ້າງຄອບຄົວໃໝ່ ກໍແມ່ນຄືກັນກັບໂຊກລາບ ລັ່ງໄຫລເຂົ້າໄປ ໃນເຮືອນຫລັງນື່ງ ໃນຄອບຄົວນື່ງ ດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ ທີ່ໝົດທຸກຯຄົນ ໃນ ຄອບຄົວ ດັ່ງກ່າວ ຈະຕ້ອງ ພາກັນເອົາໃຈໃສ່ເປັນພິເສດ ເພື່ອກະຕູ້ນໃຫ້ ກິດຈະການດັ່ງກ່າວ ໄດ້ພົບ ກັບ ຄວາມສໍາເລັດ ໂດຍດີ ໂດຍແຕ່ລະບຸກຄົນ ໃນຄອບຄົວດັ່ງກ່າວ ຖືວ່າ ແມ່ນພາລະຕົ້ນຕໍຂອງຕົນ ຖືວ່າ ແມ່ນກຽດ ແລະ ສັກສິຂອງຕົນ ທິ່ຈະຕ້ອງ ເຮັດໝົດທຸກວິທີທາງ ເພື່ອໃຫ້ງານວິວາສົມລົດ ດັ່ງກ່າວ ມີຄວາມເບີກບານ ສະງ່າງາມ ເຕັມໄປດ້ວຍ ຄວາມມ່ວນຊື່ນ ລື້ນເລີງໃຈ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກແພງ ຊື່ງກັນແລະກັນ ເພື່ອເປັນການປະກອບສ່ວນ ຊ່ວຍເຫລືອໃຫ້ຄູ່ສົມລົດໃໝ່ ສາມາດເລີ້ມຊີວິດໃໝ່ ຂອງພວກເຂົາເຈົ້າ ພາຍໃຕ້ ບັນຍາກາດ ອັນຈົບງາມ ແລະ ແຈ່ມໃສທີ່ສຸດ.

Lah is Love Love is Johnny We are Love...

Lah is Love
Love is Johnny
We are Love…

ຢຸ່ໃນເຂດຕາວັນຕົກ ນັກປະພັນແຕ່ງກາບກອນ ເຄີຍຂຽນເອົາໄວ້ວ່າ ສັດຕຣີ ຄືອານາຄົດຂອງ ມະນຸດຊາດ ເຖີງແມ່ນວ່າ ຍັງບໍ່ມີຂໍ້ມູນ ທາງດ້ານວິທຍາສາດ ຢືນຢັນ ຢ່າງແນ່ນອນ ກໍຕາມ ແຕ່ ຖ້າຫາກວ່າ ນາງສາວ ແອວເວີ (Eve) ສັດຕຣີຄົນທໍາອິດ ຕາມນິທານ ຄວາມເປັນມາຂອງມະນຸດ ໃນ ຄໍາພີ ຂອງຊາວຄຣິສຕັງ ຫາກບໍ່ລະເມີດ ຄໍາສັ່ງສອນ ຂອງພະຜູ່ເປັນເຈົ້າແລ້ວ ໂລກມະນຸດເຮົາ ກໍອາດຄົງ ຈະບໍ່ໄດ້ເຕີບໂຕ ໃຫຍ່ຂື້ນມາ ດັ່ງໃນປັດຈຸບັນນີ້ດອກ.

ໃນນິທານຂຸນບໍລົມ ຂອງຊາວລາວເຮົາ ສັດຕຣີ ກໍມີພາລະກິດ ອັນສໍາຄັນ ເພື່ອປະກອບສ່ວນ ເຂົ້າໃນການສ້າງໂລກມະນຸດ ຄືກັນ ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອພຣະຍາແຖນ ໄດ້ສົ່ງ ຂຸນບໍລົມ ລົງມາ ສ້າງໂລກມະນຸດ ພະຍາແຖນ ກໍໄດ້ມອບເມັຽສອງຄົນ ໃຫ້ແກ່ຂຸນບໍລົມ ຄື ນາງເອກແກງ ແລະ ນາງໂຍມາກະລາ ເມັຽທັງສອງ ໄດ້ລູກຊາຍເຈັດຄົນ ແລະ ກໍແມ່ນເຈົ້າຊາຍ ທັງເຈັດອົງ ນີ້ລະ ທີ່ໄດ້ກາຍເປັນ ຜູ່ປົກຄອງ ເປັນຜູ່ບໍລິຫານ ອານາຈັກ ໄຕ່-ລາວ (t’ai-lao) ໃນການເລີ້ມສ້າງໂລກ ແລະ ເຂດນໍ້າແດນດີນ ຂອງ ບັນ ດາ ປະຊາຊົນ ໄຕ່-ລາວ.

I love You Do you do? We are two Lovers without woes...

I love You
Do you do?
We are two
Lovers without woes…

ກໍແປວ່າ ການແຕ່ງງານ ວິວາສົມລົດ ແມ່ນມີຄວາມສໍາຄັນ ຫລາຍທີ່ສຸດ ສໍາລັບຊາວລາວ ບໍ່ວ່າ ຈະຢູ່ໃນດີນລາວເອງ ຫລື ຢູ່ໃນຕ່າງແດນ ເນື່ອງຈາກວ່າ ມັນແມ່ນນື່ງໃນເອກລັກ ຂອງ ຄວາມເປັນລາວ ຮ່ວມກັນກັບ ການນັບຖືສາສນາພຸດ ການກີນເຂົ້າໜຽວກັບກ້ອຍປາ ແລະ ການຈັດພິທີບາສິສູ່ຂັວນ ສ້າງຄວາມຮັກແພງ ກົມກ່ຽວພາຍໃນຄອບຄົວ ແລະ ໃນຖັນແຖວ ຂອງ ເພື່ອນສະນິດມິດສະຫາຍ ພ້ອມທັງ ເປັນໂອກາດ ສະແດງຄວາມກະຕັນຍູ ກະຕະວິທີ ສະແດງຄວາມ ຮັກອັນແທ້ຈີງ ຄວາມຮັກ ອັນບໍລິສຸດ ຕໍ່ບັນດາ ພໍ່ແມ່ ເຖົ້າແກ່ ເຈົ້າໂຄດລຸງຕາ ແລະ ຄູບາອາຈານ ນັ້ນເອງ.

ໃຕ້ກະບອງລົມສາວ

ກ່ອນທີ່ໄຟຟ້າ ຈະໄດ້ນໍາ ຄວາມແຈ້ງສະວ່າງ ພອ້ມທັງ ໄດ້ນໍາເອົາເຄື່ອງໃຊ້ ເອເລກຕະໂລນີກ ເຂົ້າໄປໃນເຂດຊົນບົດ ຂອງປະເທດລາວເຮົາ ຊາວບ້ານ ກໍໄດ້ພາກັນໃຊ້ກະບອງໃຕ້ ໃນຍາມຄໍ່າຄືນ ພ້ອມກັນກັບ ຕະກຽງນໍ້າມັນກັດນ້ອຍ ຫລື ໂຄມພະຍຸໃນບາງເຮືອນ ແລະ ກໍແມ່ນ ພາຍໃຕ້ ແສງກະບອງນີ້ເອງ ທີ່ຜູ້ບ່າວຈະໄປນັ່ງລົມສາວ ຫລັງຈາກເລີກບຸນວັດ ຫລື ພາຍຫລັງຈາກໄດ້ສີ້ນສຸດ ວຽກບ້ານການເຮືອນ ກີນເຂົ້າແລງແລ້ວ.

It's just Love And Love is our life!

It’s just Love
And Love is our life!

ສ່ວນຫລາຍແລ້ວ ອ້າຍບ່າວ ຈະໄປບ້ານຜູ່ສາວ ກັບໝູ່ຄູ່ສອງສາມຄົນ ໃນນັ້ນກໍຈະມີຜູ່ນື່ງ ເປັນໝໍແຄນ ເພາະວ່າການລົມສາວໃນສະໃໝກ່ອນນັ້ນ ຈະເປັນໄປແບບ ໝໍລໍາ ລໍາຕອບກັນ ລໍາກ້ຽວກັນ ແລະ ກໍຈະເປັນໄປ ພາຍໃຕ້ການດູແລ ຈາກພໍ່ແມ່ ແລະ ບາງຄັ້ງບາງຄາວ ກໍຈະມີຄົນຈາກບ້ານໃກ້ ເຮືອນຄຽງ ມາຮ່ວນ ນັ່ງຟັງນໍາ ກໍມີ.

ໃນຊູມປີ 1885 ຫາປີ 1910 ນັກສ່ຽວຊານ ທາງດ້ານມະນຸດສາດດືກດໍາບັນ ທ່ານ Paul Néis ແລະ ນາຍໝໍຝຣັ່ງ ທ່ານ Georges Maupetit ກໍໄດ້ພາກັນບັນຖືກເອົາໄວ້ວ່າ : ເມື່ອຮອດຍາມແລງ ມາ ແລ້ວ ພວກເຮົາຈະໄດ້ງີນ ສຽງແຄນ ດັງຂື້ນມາ ໃນຄູ້ມຕ່າງຯຂອງໝູ່ບ້ານ ເມືອກາຍໄປຮອດເຮືອນ ຫລັງໃດ ທີ່ໄຕ້ກະບອງຕິດປາຍຊານ ໄວ້ແລ້ວ ຜູ່ບ່າວແລະຄະນະ ກໍຈະພາກັນ ແວ່ລົມສາວ ເນື່ອງ ຈາກວ່າ ການໄຕ້ກະບອງ ຕິດປາຍຊານ ແມ່ນສັນຍາລັກ ຊີ້ບອກວ່າ ຢູ່ໃນເຮືອນ ຫລັງນີ້ ມີລູກສາວ ທີ່ຍັງ ບໍ່ມີແຟນເທື່ອ ແລະ ຕຽມພ້ອມແລ້ວ ທີ່ ຈະຕ້ອນ ອ້າຍບ່າວ ທີ່ ຈະຂື້ນມາໂອ້ລົມ ທັກທາຍ.

Love me Love you Love for la vie Love pour toujours!

Love me
Love you
Love for la vie
Love pour toujours!

ອາງອີງຕາມການບັນທືກ ຂອງ ທ່ານເນອີສ ໃນເຂດ ນະຄອນຫລວງ ພຣະບາງ ໃນສະໃໝປີ 1885 ໃນຕອນແລງຂອງມື້ເດືອນແຈ້ງ ຍີງສາວ ທີ່ ມີອາຍຸ ແຕ່ສີບສອງ ຫາ ສີບຫ້າ ປີ ກໍຈະພາກັນເຕົ້າໂຮມ ເປັນຄະບວນຈໍານວນ 50 ຫາ 100 ກົ່ວຄົນ ແລ້ວ ກໍຈະພາກັນ ຍ່າງເປັນແຖວ ພ້ອມທັງພາກັນຮ້ອງເພງ ຢ່າງມ່ວນຊື່ນລື້ນເລີງ ໄປສູ່ປ່າຕົ້ນໝາກສີດາ ໃນຄະນະດຽວກັນ ທີ່ ບັນດາຊາຍໝູ່ ແລະ ແມ້ກະທັ້ງຜູ່ທີ່ມີເມັຽແລ້ວ ໄດ້ພາກັນ ໄປຄອຍຖ້າລົມສາວ ແລະ ເມື່ອຮອດຍາມເດືອນມືດ ແລະ ຕອນແລງ ຂອງລະດູຝົນ ບັນດາຜູ່ສາວ ດັ່ງກ່າວ ກໍ ຈະພາກັນ ຢືນຖ້າ ອ້າຍບ່າວ ຢູ່ກ້ອງລະບຽງ ໃກ້ຯກັບ ຕະກຽງນ້ອຍໝ່ວຍນື່ງ ເມື່ອນາງສາວ ຫາກພໍໃຈ ແລະ ໄດ້ເລືອກ ເອົາອ້າຍບ່າວແລ້ວ ລາວ ກໍຈະຍື່ນມືໄປໃຫ້ຈັບ ບາງເທື່ອ ນາງ ກໍຈະໃຕ້ກອກຍາ ແລ້ວກໍຈະຍື່ນໃຫ້ຊາຍ ທີ່ ນາງໄດ້ເລືອກເອົາມາເປັນແຟນ.

ໃນລໍາດັບຕໍ່ໄປ ນາງສາວ ກໍຈະຂໍເງີນຈໍານວນນື່ງ ຈາກອ້າຍບ່າວ ທີ່ ຈໍາເປັນ ຕ້ອງໃຫ້ ຄວາມໝັ້ນ ສັນຍາ ວ່າ ຈະເອົາເງີນ ຢ່າງຫລວງຫລາຍ ມາມອບ ໃຫ້ ເປັນຄ່າດອງ ໃນມື້ແຕ່ງງານ ຖ້າທັງສອງກໍ້າສອງຝ່າຍ ຕົກລົງ ເຫັນພ້ອມ ໃນ ກົດເກນ ຕ່າງຯແລ້ວ ທັງສອງ ກໍຈະກາຍເປັນຄູ່ໝັ້ນ ແລະ ທຸກແລງໃດ ທັງສອງ ກໍຈະສາມາດ ຢູ່ນໍາກັນ ນອນນໍາກັນ ຄື ຄູ່ຜົວເມັຽ ຈົນຮອດວັນວິວາສົມລົດ ແລະ ເພື່ອລະນືກເຖີງຄວາມຫລັງ ດັ່ງກ່າວ ທັງສອງ ກໍຈະພາກັນ ກັບຄືນໄປ ເກັບໝາກສີດາ ຢູ່ໃນສວນ ນອກເມືອງ ຫລວງພຣະບາງ ທຸກຯມື້ ຂື້ນເຈັດຄໍ່າ ຂອງ ເດືອນເກົ້າ ແລະ ເດືອນສີບ.

Love me do I love you We are two...

Love me do
I love you
We are two…

ສ່ວນທ່ານໝໍ ໂມເປີຕີ້ ນັ້ນ ທ່ານກໍໄດ້ຂຽນເອົາໄວ່ວ່າ ໃນຊູມປີ  1910 ການລົມບ່າວລົມສາວ ແບບລໍາຕອບກັນນັ້ນ ບາງເທື່ອກໍມີຂື້ນໃນສາລາວັດ ຕໍ່ໜ້າຄູບາອາຈານ ແລະ ອ້າຍຈົວ ນອກຈາກ ຈະມີ ຢູ່ ໃນ ເຮືອນ ຂອງ ຜູ່ສາວເອງ.

ຕະລອດເວລາສາມປີ ທີ່ທ່ານໝໍ ໄດ້ປີ່ນປົວຄົນເຈັບໃນລາວ ທ່ານໝໍ ກໍໄດ້ສັງເກດເຫັນວ່າ ເມື່ອຍີງຊາຍຄູ່ນື່ງ ຫາກຮັກກັນແທ້ ຕົກລົງເຫັນພ້ອມ ໝົດທຸກສີ່ງຢ່າງແລ້ວ ທັງສອງ ກໍຈະສາມາດ ຢູ່ ຄຽງຄູ່ກັນ ເໝືອນຜົວເມັຽ ຈົນຮອດມື້ແຕ່ງງານ ເຊັ່ນດຽວກັນກັບໃນເຂດ ນະຄອນຫລວງພຣະບາງ ໃນຊູມປີ 1885 ແລະ ຖ້າຫາກວ່າ ອ້າຍບ່າວ ຫາກຫັກຫລັງ ໜີປະ ບໍ່ຍອມເຂົ້າແຕ່ງດອງ ກັບ ຄູ່ຮັກ ຂອງຕົນແລ້ວ ພໍ່ແມ່ ທັງສອງກໍ້າສອງຝ່າຍ ກໍຈະພາກັນຫາສ່ອງທາງແກ້ໄຂບັນຫາ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ ທັງສອງ ຄອບຄົວ ຕ້ອງເສັຽໜ້າ.

Love Never stop Because love Is hope...

Love
Never stop
Because love
Is hope…

ໃນຊູມປີ 1960-70 ກໍຍັງມີ ການລົມບ່າວລົມສາວ ໂດຍໃຕ້ກະບອງ ຢູ່ໃນເຂດຊົນບົດ ແລະ ໂດຍຍັງມີການລໍາເຕີ້ຍສາວອີກຢູ່ ສ່ວນຫລາຍແລ້ວ ການລົມບ່າວລົມສາວ ດັ່ງກ່າວ ກໍຈະເປັນໄປ ໂດຍໃຊ້ພະຫຍາ ໃຊ້ຄໍາເວົ້າແບບທາງອ້ອມ ເນື່ອງຈາກວ່າ ມີ ພໍ່ແມ່ ຫລື ພີ່ນ້ອງ ຂອງນາງສາວ ມານັ່ງເຜົ້າຢູ່ ດັ່ງນີ້ ເມື່ອຢາກເວົ້າວ່າ ຜູ່ສາວງາມຫລາຍ ແລະ ອ້າຍບ່າວ ຢາກໄດ້ໄປເປັນເມັຽ ໝໍລໍາ ຜູ່ຕາງໜ້າຜູ່ບ່າວ ກໍຈະເວົ້າວ່າ : ຢູ່ ໃນ ສວນ ບ້ານເຈົ້າ ມີ ດອກກຸລາບ ທີ່ ງາມ ກ່ອນ ໝູ່ໝົດ ຂອງ ບ້ານນີ້ ແລະ ແມ່ຂ້ອຍ ກໍ ຢາກໄດ້ໜໍ່ ຢາກໄດ້ແນວ ໄປປູກຕໍ່ !

ໃນບຸນບ້ານ ຫລື ບຸນວັດ ກໍຈະມີໝໍລໍາອາຊີບ ຊື່ງປະກອບດ້ວກໝໍລໍາ ໝໍຕອບ ໝໍແຄນ ຜູ່ຕີກອງ ຕີແຊ່ງ ມາລໍາກ້ຽວກັນ ຄືກັນ ກັບການລໍາກ້ຽວສາວ ໝໍລໍາດັ່ງກ່າວ ແມ່ນ ສາມາດລໍາ ໂດຍ ບໍ່ຕ້ອງ ມີບົດກອນ ຫລື ບົດລໍາແຕ່ງເອົາໄວ້ກ່ອນ ແມ່ນຜູ່ມີອໍ້ນໍ້າໄຫລ ຄວາມເວົ້າລັ່ງໄຫລອອກມາ ຄືວ່າ ໄດ້ຖືກອັດເອົາໄວ້ມາກ່ອນ ຢູ່ໃນສະມອງ ໝໍລໍາດັ່ງກ່າວ ຈະສາມາດລໍາໄດ້ຕະລອດຄືນ ໂດຍ ບໍ່ຕ້ອງ ເຊົາເມື່ອຍເລີຍ ພຽງແຕ່ວ່າ ເຈົ້າພາບຫ້າງພາເຂົ້າມາຕັ້ງໄວ້ໃຫ້ ພ້ອມດ້ວຍນໍ້າກີນ ແລະ ເຫລົ້າຍາ ປາແປ້ງ ກໍແມ່ນພໍແລ້ວ…

No slope Is too high For a man in love!

No slope
Is too high
For a man in love!

ດ້ວຍການນັບຖືຮີດຄອງປະເພນີ ອັນດີງາມຂອງຊາວລາວເຮົາ ຄວາມຮັກ ລະຫວ່າງ ໝູ່ມສາວ ກໍ ຈະເກີດຂື້ນມາ ຢູ່ໃນໂຮງຮຽນ ບ່ອນທີ່ ຊາວໝູ່ມ ຈະ ສາມາດ ຊີ້ງຊອມເບີ່ງ ອ້າຍບ່າວ ຫລື ຜູ່ສາວ ຈະສາມາດ ຊອກຫາຄູ່ຮັກ ຊອກຫາແນນຂອງຕົນ ແລະ ກໍແມ່ນຢູ່ໂຮງຮຽນ ອີກຄືກັນ ທີ່ພວກເຂົາເຈົ້າ ຈະສາມາດ ມີເວລາໂອ້ລົມກັນ ສົມໃຈມັກ ຢັ່ງເບີ່ງຫົວໃຈ ວ່າແມ່ນ ຄວາມຮັກອັມຕະ ອັນແທ້ຈີງ ຫລືບໍ່.

ໃນບາງເຂດຂອງລາວ ອາດຈະມີການພົບປະ ໂອ້ລົມກັນ ເຖີງສາມຄັ້ງສາມຄາວ ກ່ອນທີ່ພິທີ ວິວາຫາມຸງຄູນ ຈະເກີດຂື້ນມາໄດ້.   ຕາມລໍາດັບກໍຈະມີ ຂັນຖາມ ຂັນຝາກ ແລະ ຂັນໝາກແດງ ຊື່ງ ກໍ ແມ່ນ ການໝັ້ນໝາຍ ແຈ້ງບອກໃຫ້ວົງສັງຄົມ ແຈ້ງບອກໃຫ້ທຸກຯຄົນ ໃນບ້ານ ໃນເມືອງ ໄດ້ຮັບຮູ້ ຢ່າງ ເປັນທາງການວ່າ ຍີງຊາຍຄູ່ນີ້ ໄດ້ຕັດສີນໃຈ ຈະກາຍເປັນຄູ່ຜົວເມັຽ ຕາມຮີດຄອງປະເພນີ ທີ່ພໍ່ແມ່ ຂອງພວກຕົນເອງ ໃດ້ເຄີຍປເຕິບັດມາແລ້ວ ແລະ ໝົດທຸກຯຄົນ ກໍຕ້ອງໃຫ້ການນັບຖື ສົມກັບຖານະໃໝ່ ຂອງ ພວກເຂົາເຈົ້າ.

ພິທີໝັ້ນ

Elements of the Khadong at a Lao wedding in Paris (May 2012)

Elements of the Khadong at a Lao wedding in Paris (May 2012)

ເມື່ອຜູ່ສາວແລະຜູ່ບ່າວ ຫາກຕັດສີນໃຈ ຈະສ້າງຄອບຄົວ ຮ່ວມກັນແລ້ວ ພວກເຂົາເຈົ້າທັງສອງ ກໍຈະໄປບອກ ພໍ່ແມ່ ໃຫ້ຮູ້ຈັກ ໃຫ້ພວກເພີ່ນພາກັນຫ້າງຫາກະຕຽມ ໄປຂໍໄປໝັ້ນ ເອົາລູກໃພ້ຂອງຕົນ ຕາມ ຮີດຄອງ ປະເພນີ ທີ່ເຄີຍປະຕິບັດກັນມາ ແຕ່ໂບລານນະການ.

ໃນລໍາດັບທໍາອີດ ພໍ່ແມ່ ຂອງອ້າຍບ່າວ ກໍຈະແຕ່ງຕັ້ງພີ່ນ້ອງໃກ້ສີດ ໃຫ້ໄປຢ້ຽມຢາມຖາມຂ່າວ ໄປຖາມວ່າ ພໍ່ແມ່ ຂອງນາງສາວ ບໍ່ມີຄວາມຂັດຂ້ອງຫຍັງບໍ່ ຕໍ່ການທີ່ລູກຫລານ ຂອງພວກຕົນ ຢາກມາຂໍເປັນເຂີຍ ສ່ວນຫລາຍແລ້ວ ກໍຈະແມ່ນຄູ່ຜົວເມັຽ ພີ່ນ້ອງ ໃນຄອບຄົວ ທີ່ໄດ້ເປັນເຮືອນ ເປັນຊານ ຮັກຫອມກັນມາ ໄດ້ຫລາຍສີບປີແລ້ວ ຈະເປັນຜູ່ຕາງໜ້າ ເປັນ ພໍ່ຊື່ແມ່ຊື່ ຖື ຂັນຖາມ ໄປເຮືອນ ຂອງ ນາງສາວ.

I love you And I love you too!

I love you
And I love you too!

ຂັນຖາມດັ່ງກ່າວ ປະກອບດ້ວຍ ເງີນເລັກນ້ອຍ ຢາສູບ ແລະ ເຄື່ອງຄ້ຽວໝາກ ສັນຍາລັກ ຂອງ ຄວາມຫວັງດີ ຂອງ ການຢ້ຽມຢາມ ຖາມຂ່າວ ໃນມື້ນັ້ນ. ຫລັງຈາກໄດ້ຮ່ວມ ກີນເຂົ້າແລງ ແບບລາວຯແລ້ວ ພໍ່ຊື່ແມ່ຊື່ ກໍຈະມອບຂັນຖາມດັ່ງກ່າວ ໃຫ້ພໍ່ແມ່ ຂອງ ນາງສາວ ພ້ອມທັງຈະເວົ້າວ່າ :

« ຫລານຊາຍຂ້ອຍ ຢາກມາຂໍ ເປັນເຂີຍບ້ານເຈົ້າ ລາວຊິມີວາສນາ ລາວ ຊິພໍສົມຫວັງ ແນ່ບໍ່ໜໍ ?»

ຖ້າຫາກທຸກສີ່ງຢ່າງ ຫາກ ເປັນໄປ ດ້ວຍດີ ທັງສອງຄອບຄົວ ກໍຈະ ຕົກລົງປົງມື້ ສໍາລັບພົບພໍ້ກັນ ອີກ ເທື່ອໃຫມ່ ແຕ່ຖ້າຫາກວ່າ ບໍ່ສາມາດ ເຫັນພ້ອມແລ້ວ ເນື່ອງຈາກວ່າ ເຄີຍມີການຜິດຂ້ອງ ຕ້ອງຖຽງກັນ ມາແຕ່ກ່ອນຯ ພໍ່ແມ່ ຂອງຜູ່ຊາຍ ກໍຈະບໍ່ເສັຽໜ້າ ຄອບຄົວ ທັງສອງກໍຈະບໍ່ກາຍເປັນ ຄູ່ອາຄາດ ບາດໝາງ ຈະບໍ່ມີຜູ່ເສັຽໃຈ ຫລື ແຄ້ນໃຈ ນອກໄປຈາກຄູ່ບ່າວສາວ ຊື່ງບາງຄັ້ງບາງຄາວ ກໍອາດຈະພາກັນລັກໜີ ໄປຢູ່ນໍາກັນ ໃນເຂດອື່ນ ກໍເປັນໄປໄດ້ ຖ້າພວກເຂົາເຈົ້າທັງສອງ ຫາກ ຮັກກັນແທ້ ແລະ ເຫັນວ່າ ບໍ່ມີທາງອອກ ຕາມຮີດຄອງປະເພນີ.

If Love Is hope Then we will never drop Our never ending Love!

If Love
Is hope
Then we will never drop
Our never ending Love!

ໃນປີ 1913 ທ່ານໝໍ Georges Maupetit ກໍໄດ້ຢໍ້າເອົາໄວ້ແລ້ວວ່າ ພໍ່ແມ່ທັງສອງກໍ້າສອງຝ່າຍ ຕ້ອງ ເຫັນພ້ອມ ກ່ອນຈະມີການແຕ່ງງານ ຂື້ນມາ ໄດ້ ໃດຍທີ່ທ່ານໝໍ ໄດ້ ນໍາເອົາ ມາດຕາເຈັດ ຂອງ ກົດໝາຍ ເປັນລັກຖານ ທີ່ໄດ້ບົ່ງເອົາໄວ້ວ່າ : « ຖ້າພໍ່ແມ່ຂອງຜູ່ທີ່ຈະກາຍເປັນຄູ່ຜົວເມັຽ ບໍ່ເຫັນພ້ອມ ການ ແຕ່ງດອງ ກໍຈະບໍ່ສາມາດມີຂື້ນມາໄດ້ »

ເມື່ອມີການຕົກລົງປົງມື້ໄດ້ແລ້ວ ພໍ່ແມ່ ຂອງ ອ້າຍບ່າວ ຕິດຕາມໂດຍ ພໍ່ເຖົ້າແມ່ເຖົ້າ ພີ່ນ້ອງ ໃກ້ສິດ ພ້ອມດ້ວຍ ພໍ່ຊື່ແມ່ຊື່ ກໍຈະພາກັນໄປບ້ານພັກ ຂອງ ນາງສາວອີກໃຫມ່ ເພື່ອມອບ ຂັນຝາກ ຈອງ ນາງສາວ ເອົາໄວ້ໃຫ້ ລູກຊາຍ ຫລານຊາຍ ຂອງພວກຕົນ ໃນຂັນຝາກດັ່ງກ່າວ ກໍຈະມີ ເງີນເລັກນ້ອຍ ມີດອກໄມ້ ມີທູບທຽນ ມີກ້ອນເຜີ້ງ ສັນຍາລັກຂອງຄວາມໝັ້ນແກ່ນແໜ້ນໜຽວ ຂອງສາຍສັມພັນ ອັນໃຫມ່ນີ້ ລະວ່າງ ທັງສອງຄອບຄົວ.

DSC_0876ການຮັບເອົາຂັນຝາກນີ້ ກໍຊີ້ສະແດງ ໃຫ້ທຸກຄົນ ໄດ້ຮູ້ໄດ້ເຫັນວ່າ ຄອບຄົວທັງສອງ ໄດ້ຕັດສີນໃຈ ສະນັບສະນູນ ເຫັນພ້ອມໃນການຈະສ້າງຄອບ ຂອງ ລູກຫລານ ຂອງ ພວກຕົນ ພ້ອມທັງຈະພາກັນ ເປັນຜູ່ຮັບປະກັນ ທາງດ້ານຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ຈະເຮັດທຸກສີ່ງຢ່າງ ຈົນສຸດຄວາມສາມາດ ເພື່ອໃຫ້ ທຸກສີ່ງຢ່າງ ໄດ້ ເປັນໄປ ໂດຍດີ. ແລະ ຫລັງຈາກໄດ້ ກີນເຂົ້າຮ່ວມພາ ກີນປາຮ່ວມຖ້ວຍ ກັນແລ້ວ ທັງສອງຄອບຄົວ ກໍຈະພາກັນຫາ ມື້ຈົບ ມື້ງາມ ຍາມດີ ເພື່ອຈັດພິທີໝັ້ນຂື້ນມາ.

ໃນບາງເຂດຂອງລາວ ຄອບຄົວຂອງຜູ່ບ່າວ ຈະນໍາເອົາ ເຄື່ອງຂອງ ຫລາຍອັນຫລາຍແນວ ໄປໃຫ້ຄອບຄົວ ຂອງ ຜູ່ສາວ ໃນຕອນເຊົ້າຂອງມື້ໝັ້ນ ໃນນັ້ນກໍຈະມີໝູນື່ງໂຕ ມີ ເຫລົ້າຢາ ປາແປ້ງ ມີເງີນ ມີຄໍາ ມີ ເຄື່ອງ ຂ້ຽວໝາກຄົບຊຸດ ພ້ອມດ້ວຍ ດອກໄມ້ ທູບທຽນ ເປັນຕົ້ນ. ການໝັ້ນ ນີ້ ມີຊື່ວ່າ ຂັນ ໝາກແດງ. ພໍ່ແມ່ ພໍ່ເຖົ້າ ແມ່ເຖົ້າ ພີ່ນ້ອງ ໃກ້ສິດ  ພໍ່ຊື່ແມ່ຊື່ ຈະເຂົ້າຮ່ວມ ພິທີ ຂໍໝັ້ນ ດັ່ງກ່າວ.

DSC02574

ຫລັງຈາກ ໄດ້ຮ່ວມກີນເຂົ້າ ອີ່ມໜໍາສໍາລານໃຈ ແລ້ວ ທັງສອງ ຄອບຄົວ ກໍ ຈະພາກັນ ຕົກລົງ ກ່ຽວກັບ ຄ່າດອງ ການໃຊ້ຈ່າຍ ຮ່ວມກັນ ໃນພິທີກີນລ້ຽງ ເບີ່ງໄປ ຈົນຮອດ ໂຄງການ ຂອງ ຄູ່ ສົມລົດ ໃໝ່ ວ່າ ຈະໄປຢູ່ເຮືອນ ຂອງຕົນເອງ ຫລືບໍ່ ຫລຶວ່າ ຈະຢູ່ນໍາພໍ່ແມ່ຜູ່ສາວ ດັ່ງທີ່ ຊາວລາວເຮົາ ໃດ້ພາກັນ ປະຕິບັດມາ ແຕ່ບູຮານນະການ ຈົນພາ ໃຫ້ເວົ້າກັນວ່າ ໃດ້ລູກສາວ ນີ້ ແມ່ນດີເລີດ ເພາະວ່າ ຈະເປັນ ຜູ່ໄປເອົາຜົວ ມາເບີ່ງແຍງ ລ້ຽງດູ ພໍ່ແລະແມ່.

ຕາມປະເພນີ ທັມນຽມລາວ ແລ້ວ ເຈົ້າບ່າວ ຕ້ອງເອົາຄ່າດອງ ມາໃຫ້ພໍ່ເຖົ້າແມ່ເຖົ້າ ເພື່ອ ເປັນການໃຫ້ກຽດ ແກ່ ຄອບຄົວ ຂອງຜູ່ທີ່ ຈະກາຍມາ ເປັນພັນລະຍາຂອງຕົນ ພ້ອມທັງເປັນການຖົມ ຄວາມບົກຜ່ອງ ຄວາມເປົ່າວ່າງ ທາງດ້ານຈິດໃຈ ແລະ ທາງດ້ານຈິດຕະວິທຍາ ເມື່ອນາງສາວ ຈະກາຍ ເປັນພັລຍາ ຈະໜີປະ ພໍ່ແມ່ ໜີອອກໄປ ຕັ້ງລັກຕັ້ງຖານ ຢູ່ໂດຍຕົນເອງ.

ເມື່ອຄອບຄົວທັງສອງຝ່າຍ ຕົກລົງເຫັນພ້ອມກັນ ຢ່າງຄົບຖ້ວນແລ້ວ ຄູ່ບ່າວສາວ ກໍ ຈະ ເຂົ້າ ໄປ ຮ່ວມ ພິທີໝັ້ນ ໂດຍອ້າຍບ່າວ ຈະເອົາແຫວນເພັດໃສ່ນີ້ວມື ຂອງນາງສາວ ທີ່ໄດ້ປ່ຽນຖານະ ມາເປັນ ຜູ່ຖືກຈອງ ຜູ່ຖືກໝັ້ນໝາຍ ເອົາໄວ້ເປັນພັນລະຍາ ເປັນເມັຽ ໃນອານາຄົດ ອັນໃກ້ນີ້ ແລະ ກໍຕ້ອງໄດ້ຮັບການນັບຖື ໄດ້ຮັບຄວາມສໍາຄັນ ຈາກ ວົງສັງຄົມ ແລະ ເປັນການຊີ້ບອກ ໄປໃນຕົວ ວ່າ ຜູ່ບ່າວ ທັງຫລາຍ ບໍ່ມີສີດ ທີ່ຈະມາລົມ ມາຈີບ ຍີງຄົນນີ້ ອີກແລ້ວ.

DSC_0359 (2)

ໃນເຂດຊົນບົດ ນາງສາວ ທີ່ໄດ້ຖືກໝັ້ນໝາຍເອົາໄວ້ນັ້ນ ກໍຈະຮ່ວມກີນເຫລົ້າ ໃນຈອກດຽວກັນ ກັບ ແຟນ ຂອງຕົນ ແລະ ຈະໄດ້ຮັບສາຍສ້ອຍ ຫລື ປອກແຂນ ຄໍາ ແຕ່ໃນມື້ແຕ່ງດອງ ເທົ່ານັ້ນ.    ການຮຽກຄ່າດອງ ແມ່ນ ນື່ງ ໃນຮີດຄອງ ອັນດີງາມ ທີ່ສຸດ ຂອງ ຊາວລາວເຮົາ ແລະ ກໍໄດ້ຖືກ ປະຕິບັດກັນມາ ແຕ່ດືກດໍາບັນ ຕາມທັມດາແລ້ວ ຄ່າດອງ ຈະມີສອງປະເພດ : ຄ່າດອງ ສໍາລັບລູກເຂີຍ ທີ່ໄດ້ຕັດສີນໃຈ ໄປ ຕັ້ງ ເຮືອນ ໄຫມ່ ຢູ່ ກັບເມັຽຂອງຕົນ ແລະ ຄ່າດອງ ສໍາລັບເຂີຍ ທີ່ຈະຢູ່ເຮືອນນໍາ ພໍ່ເຖົ້າແມ່ເຖົ້າ.

ພິທີວິວາສົມລົດ

ໃນສະໃຫມເກົ່າແກ່ ແລະ ກ່ອນການສະຖາປະນາ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໃຕ ປະຊາ ຊົນລາວ ໃນເດືອນ ທັນວາ 1975 ງານວິວາສົມລົດ ຂອງບັນດາ ເຈົ້າຊາຍເຈົ້າຍີງ ຫລື ລະຫວ່າງ ກະເສດ ແມ່ນໄດ້ເປັນໄປແບບ ຄືກັນກັບ ໃນສາກ ຂອງ ພາພຍົນ ຮູບເງົາ ອີນເດັຽ ຈາກ ໂບນລີວຸດ.

DSC_0502

ໃນຕອນເຊົ້າ ຂອງ ວັນວິວາຫາມົງຄົນ ກໍຈະມີ ຄົນນູ່ງເຄື່ອງພື້ນເມືອງ ເຖີງສອງຮ້ອຍຄົນ ພາກັນ ຖື ພາໂຕກເງີນ ພາໂຕກຄໍາ ເຕັມດ້ວຍເຄື່ອງຕ້ອນ ຂອງຝາກ ທີ່ໄດ້ຕົກລົງ ກັນໄວ້ກ່ອນ ນອກຈາກ ຄ່າດອງ ທີ່ ຈະແມ່ນ ພໍ່ແມ່ ຂອງ ເຈົ້າບ່າວເອງ ຈະເປັນ ຜູ່ມອບໃຫ້ ພໍ່ດອງແມ່ດອງ ຂອງພວກຕົນ ໂດຍຕົງ.
ຕາມຮີດເກົ່າ ຄອງຫລັງ ແລ້ວ ເຄື່ອງປະກອບຄ່າດອງ ກໍຕ້ອງ ມີ ດາບຄໍາ ມີງ້າວຄໍາ ທີ່ ມີດ້າມ ເປັນແກ້ວ ມີແຜ່ນແພໄຫມ ຍາວແປດວາ ມີຜ້າສະຫລົ້ງໄຫມ ຍາວແປດສອກ ມີຈອກແກ້ວ ຫລາຍພັນແນວ ພ້ອມດ້ວຍ ເຄື່ອງນູ່ງ ແປກປະລາດ ແລະ ດອກໄມ້ ທີ່ ມີ ລາກຫລາຍສີ.
ເມື່ອໄປຮອດປະຕູ ເຂົ້າບ້ານ ເຈົ້າສາວ ແລ້ວ ຄະນະຜູ່ຕາງໜ້າເຈົ້າບ່າວ ກໍຈະຖືກລັດ ຈະຖືກ ຕ້ອນຮັບ ຈາກ ຜູ່ຕາງໜ້າເຈົ້າສາວ ແລະ ໝົດ ທຸກຯຄົນ ກໍຈະຮ່ວມ ດື່ມເຫລົ້າ ສາມະຄີ ຊີ້ບອກເຖີງ ຄວາມຮັກແພງ ຖານພີ່ຖານນ້ອງ ຊີ້ບອກ ເຖີງ ຈຸດປະສົງອັນດີ ຂອງ ທັງສອງກໍ້າ ສອງຝ່າຍ ທີ່ຈະກາຍມາເປັນ ຄອບຄົວ ອັນດຽວກັນ ໃນອານາຄົດອັນໃກ້ ນີ້.

DSC02581

ບາສີນ້ອຍ
ໃນຕອນເຊົ້າ ຂອງມື້ດຽວກັນ ຄອບຄົວ ຂອງ ເຈົ້າບ່າວ ແລະ ເຈົ້າສາວ ກໍຈະພາກັນຈັດພິທີ ບາສີ ນ້ອຍ ເປັນ ສິລິມົງຄູນ ໃຫ້ແກ່ທັງສອງ ເພື່ອກະຕູ້ນຊ່ວຍເຫລືອ ໃຫ້ພວກເຂົາເຈົ້າ ສາມາດ ເລີ້ມ ຊີວິດໄໝ່ ພາຍໃຕ້ ບັນຍາກາດແຈ່ມໄສດີ ແລະ ຈົບງາມ ແລະ ໂດຍແຕ່ລະຄົນ ບໍ່ມີການຄັດຂ້ອງ ບໍ່ມີ ການແໜງ ຫຍັງ ໃດຯເລີຍ ທັງສີ້ນ.

DSC_0574

ພິທີບາສີນ້ອຍ ໄດ້ຖືກຈັດຂື້ນມາ ເພື່ອເປີດໂອກາດ ໃຫ້ ພໍ່ແມ່ ພີ່ນ້ອງໃກ້ສິດ ໄດ້ອ່ວຍພອນ ອັນດີ ໃຫ້ແກ່ຄູ່ບ່າວສາວ ພ້ອມທັງເປັນໂອກາດ ມອບຂອງຂັວນ ພີເສດ ເອົາໃຫ້ໄວ້ເປັນມູນ ແກ່ຄອບຄົວ ທີ່ກໍາລັງ ຈະຖືກສ້າງຕັ້ງ ຂື່ນມາໃຫມ່ ສ່ວນສໍາລັບ ຄູ່ບ່າວສາວ ນັ້ນ ກໍຈະແມ່ນ ໂອກາດ ອັນດີ ສໍາລັບ ຂອບໃຈ ພໍ່ແມ່ ເຖົ້າແກ່ລູງຕາ ຕິດຕາມດ້ວຍ ການຂໍອະໄພຍະໂທດ ຕໍ່ ສີ່ງບໍ່ຈົບບໍ່ດີ ທີ່ພວກຕົນ ອາດຈະໄດ້ກະທໍາ ຂື້ນມາ ບໍ່ວ່າ ທາງດ້ານ ແນວຄິດຈິດໃຈ ຫລື ທາງດ້ານ ປະຕິບັດ ຕົວຈີງ ຕິດຕາມ ໂດຍ ການຂໍອະໄພ ຕໍ່ເຈົ້າຖີ່ນ ເຈົ້າຖານ ດັ່ງນີ້ ເປັນຕົ້ນ.

DSC_0466

ໃນການສູດຂັວນນັ້ນ ໝໍພອນ ກໍຈະລໍາພັນຫາ ອະດີດ ຈາກ ມື້ເກີດ ຈົນຮອດມື້ ຊິ ກີນດອງ ແຕ່ງງານ :

« ສີສີສິດທິພະພອນ ບໍວອນສີ່ງປະເສິດ ມື້ນີ້ດີລໍ້າເລີດ ເກີດສີ່ງມະຫັດສະຈັນ ໂຕກໃບນີ້ ແມ່ນ ໂຕກໄມ້ຈັນ ຂັນໃບນີ້ ແມ່ນຂັນໄມ້ແກ້ວ ພໍ່ແມ່ປຸນແຕ່ງແລ້ວ ຈື່ງໄດ້ຍໍມາ ຮຽກເອົາຂັວນແກ່ນຕາ ທັງສອງເຂືອເຈົ້າ ໃຫ້ກັບຄືນມາເຂົ້າ ມາເຕົ້າຢູ່ ໃນເນື້ອໃນກາຍ ກັບຄືນຫ້ອງຫົວໃຈ ຄືນມາໄວຯ ໃນມື້ນີ້ວັນນີ້ ບໍ່ໃຫ້ໄປເລາະລີ້ ບໍ່ໃຫ້ໜີ ໄປຢູ່ໃນແດນໃດ (…) ສີບເດືອນ ຢູ່ໃນທ້ອງ ແມ່ເຈົ້າເຈັບ ແມ່ເຈົ້າຮ້ອງ ຄືຊິຂາດໃຈຕາຍ ວູ້ນວາຍ ໝົດຄອບຄົວ ແລະ ພີ່ນ້ອງ ແມ່ເຈົ້າຮ້ອງ ເພາະເຈັບຫລາຍ ເຈົ້າຈື່ງເກີດມາ ເປັນລູກຊາຍ ຕົກລົງ ທາງທ້ອງ ແມ່ເຈົ້າຈື່ງຮ້ອງຂື້ນວ່າ ແມ່ນລູກກູ ບໍ່ໃຫ້ພວກສູ ມາກວນ ມາກ່ຽວ ຄັນຫາກວ່າ ເຈົ້າລ້ຽວ ຕົກອອກລົງທາງລັງ ພັດແຮ່ງ ເປັນຕາຊັງ ເພາະວ່າ ແມ່ນຍີງສາວນ້ອຍ ແສນສະອ້ອຍດີໃຈ ແມ່ເຈົ້າ ເຂົ້າ ນອນໄຟ ກີນນໍ້າຮ້ອນລວກປາກ ພ້ອມທັງ ກີນຮາກໄມ້ ກີນຄ່າ ແລະ ກີນຂີງ (…) ມາເຢີ້ຂັວນເຢີ້ ພໍ່ແມ່ເຈົ້າຮຽກຮ້ອງ ໃຫ້ ຂັວນເຈົ້າຕ່າວກັບຄືນ ບໍ່ໃຫ້ໄປກືນກີນນໍ້າ ໃນຮອຍກະຮອກ ຍາມຜົນຕົກ ບໍ່ໃຫ້ໄປຊອກຈົກກີນ ໃນຮອຍຕີນຄວາຍ ຍາມແດດກ້າ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າມາມີໜ້າ ມີກໍາລັງວັງຊາ ມີວາສນາສຸງສົ່ງ ຂໍເຈົ້າຈົ່ງມີອາຍູ ນື່ງຮ້ອຍປີ ໄດ້ເປັນເຈົ້ານາຍຜູ່ດີ ມີເມັຽຮ່ວມຣາສີ ສົ່ງລັດສະໝີ ຊ່ວຍຍາດມິດ ແລະ ພີ່ນ້ອງ ທຸກທົ່ວໜ້າ ຂໍໃຫ້ສອງເຈົ້າຮັ່ງມີ ເປັນດີ ມີອາຍຸໝັ້ນພັນປີ ພ້ອມດ້ວຍມີຄວາມສຸກຂີ ສຸກໃຈ ທຸກຯເມື່ອເທີດ ສາທຸ »

DSC_0336ພິທີອູ່ນດອງ

ຕາມປະແພນີ ຮີດຄອງລາວ ແລ້ວ ສອງ-ສາມມື້ ກ່ອນການແຕ່ງດອງ ພີ່ນ້ອງ ເພື່ອນມີດ ຮັກແພງ ກໍຄື ຄົນບ້ານໃກ້ ເຮືອນຄຽງ ກໍຈະພາກັນໄປ ຮ່ວມພິທີ ອູ່ນດອງ ຊ່ວຍເຫລືອ ເຈົ້າພາບ ຮ້າງຫາ ກະຕຽມ ຂອງຢູ່ ຂອງກີນ ພ້ອມທັງເປັນການ ຮ່ວມມ່ວນຊື່ນ ສັງສັນ ຫລື ຊ້ອມເພງ ຊ້ອມເຕັ້ນລໍາ ທໍາເພງ ນໍາອີກດ້ວຍ ບາງເທື່ອ ກໍມີໝໍລໍາຕອບ ໝໍລໍາກ້ຽວສາວ ມາຮ່ວມໃຫ້ຄວາມບັນເທີງ ເປັນສິລິມົງຄູນ ແດ່ ຄູ່ບ່າວສາວ ທັງສອງ.
ໃນໂອກາດ ດຽວກັນນີ້ ເຈົ້າພາບ ກໍຈະຂໍວານແຮງ ແຂກຄົນ ໃຫ້ຊ່ວຍ ເຮັດ ນໍ້າເຂົ້າປູ້ນ ເຮັດ ດອກໄມ້ເຈັ້ຽ ເຮັດ ເຂົ້າຕົ້ມ ເຂົ້າໜົມ ກໍຄື ການກະຕຽມຫ້າງຫາ ທຸກສີ່ງຢ່າງ ສໍາລັບມື້ແຕ່ງດອງ ໃນການອູ່ນດອງນີ້ ເຈົ້າພາບ ກໍຈະເອົາ ລາບ ເຂົ້າປູ້ນ ເຂົ້າໜຽວ ລ້ຽງເກືອ ໃຫ້ອື່ມໜໍາ ສໍາລານໃຈ ສ່ວນ ເຫລົ້າຂາວ ນັ້ນ ກໍ ຈະໄຫລລີນ ຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ ເພື່ອນໍານີມິດອັນດີ ຂອງຄວາມຮັ່ງມີ ອຸດົມສົມບູນ ມາໃຫ້ຄູ່ບ່າວສາວ.
ຊາວລາວ ມັກກີນດອງ ແຕ່ງງານ ສ້າງຄອບຄົວໃຫມ່ ໃນເດືອນຄູ່ ແລະ ໃນຍາມເດືອນຂື້ນ ນອກຈາກ ເດືອນສີບ ແລະ ເດືອນສີບສອງ ເນື່ອງ ຈາກວ່າ ແມ່ນຍາມ ບຸນເຂົ້າພັນສາ ແລະ ຍາມ ກ່ຽວເຂົ້າ ວັນເວລາ ທີ່ດີ ແລະ ຈົບງາມທີ່ສຸດ ສໍາລັບ ການແຕ່ງດອງ ກໍຈະແມ່ນ ເດືອນຫົກ ຂື້ນຫົກຄໍ່າ ພາຍຫລັງຈາກ ການສະເລີມສະລອງ ປີໄຫມ່ລາວ ຊາວລາວ ມີຄວາມຊື່ໝັ້ນວ່າ ການແຕ່ງງານ ໃນຍາມເດືອນຂື້ນ ຈະນໍາຄວາມສຸກກາຍ ສະບາຍໃຈ ນໍາຄວາມສີວິໄລ ມາສູ່ຄອບຄົວ ຂອງ ຄູ່ສົມລົດໃຫມ່.

 ຄ່າດອງ

ໃນບາງເຂດ ຂອງລາວ ການຮ້ອງຄ່າດອງ ນັ້ນ ຈະຂື້ນກັບ ການຕັດສີນໃຈ ຂອງ ເຂີຍໃຫມ່ ວ່າ ຈະ ຢູ່ເຮືອນ ນໍາ ພໍ່ເຖົ້າ ແມ່ເຖົ້າ ຫລື ວ່າ ຈະອອກໄປຕັ້ງເຮຶອນໃຫມ່ ຢູ່ ກັບເມັຽ ຂອງຕົນ ຕ່າງຫາກ.
ໃນກໍລະນີທໍາອິດ ພໍ່ເຖົ້າແມ່ເຖົ້າ ຈະຕັ້ງຄ່າດອງ ເອົາໄວ້ ຕາມຮີດຄອງ ແຕ່ ຈະເອົາ ແຕ່ພຽງ ສ່ວນນື່ງ ແລະ ໂດຍຈະປະສ່ວນທີ່ເຫລືອນັ້ນ ໃຫ້ແກ່ ຄູ່ສົມລົດໃຫມ່ ເພື່ອໃຫ້ນໍາເອົາ ໄປໃຊ້ ໃນ ການດູແລ ລ້ຽງເກືອ ຄອບຄົວ ຂອງຕົນ ພ້ອມທັງ ພໍ່ເຖົ້າແມ່ເຖົ້າ ເອື້ອຍອ້າຍນ້ອງ ໃນທຸກຯດ້ານ.

DSC02573

ທັງສອງຄອບຄົວ ຈະຮ່ວມກັນ ຮັບພາລະ ທັງໝົດ ໃນການໃຊ້ຈ່າຍ ໃນງານກີນລ້ຽງ ແລະ ກໍຈະແມ່ນ ເຈົ້າສາວ ຈະເປັນຜູ່ກໍາກັບ ເຄື່ອງບ່ອນຢູ່ ບ່ອນນອນ ຊື່ງຈະມີຈໍານວນ ເຖີງ ແນວລະສິບສອງອັນ ຫາ ສາວສີ່ອັນ ໃນ ຄອບຄົວຮັ່ງມີ ຫລື ໃນວົງກະສັດ : ໝອນ ສີບສອງໜ່ວຍ ເບາະສີບສອງໜ່ວຍ ແພເຊັດໜ້າ ເຊັດໂຕ ສີບສອງ ຜືນ ດັ່ງນີ້ ເປັນຕົ້ນ.
ແຕ່ຖ້າຫາກວ່າ ມີການປະຫ້າງກັນ ອະດີດລູກເຄີຍ ກໍມີຄວາມຈໍາເປັນ ທີ່ຈະຕ້ອງ ຈ່າຍຄ່າດອງ ທັງໝົດ ໃຫ້ແກ່ ພໍ່ແມ່ ຂອງ ອະດີດພັລຍາ ຂອງຕົນ.

ໃນກໍລະນີ ທີ່ສອງ ລູກເຂີຍ ຈໍາເປັນຕ້ອງ ມອບຄ່າດອງ ທັງໝົດໃຫ້ແກ່ ພໍ່ເຖົ້າແມ່ເຖົ້າ ເຖີງແມ່ນວ່າ ທາງພາກ ປະຕິບັດຕົວຈີງແລ້ວ ພໍ່ເຖົ້າແມ່ເຖົ້າ ຈະ ມອບ ຄ່າດອງ ສ່ວນໃຫຍ່ ເປັນ ຂອງ ຂັວນ ໃຫ້ແກ່ ຄູ່ສົມລົດໃໝ່ ແລະ ຖ້າຫາກວ່າ ມີ ການ ປະຮ້າງ ກັນ ເງີນຈໍານວນ ດັ່ງກ່າວ ກໍຕ້ອງ ຖື່ກສົ່ງຄືນໃຫ້ພໍ່ແມ່ ຂອງນາງສາວ ຈົນໝົດ.
ໃນບາງເຂດ ຂອງລາວ ລູກເຂີຍ ຈໍາເປັນຕ້ອງ ເອົາ ຄ່າດອງ ສອງແນວ ໄປມອບໃຫ້ ພໍ່ເຖົ້າ ແມ່ເຖົ້າ ຂອງຕົນ ບໍ່ວ່າ ລູກເຂີຍຈະເລືອກ ຢູ່ເຮືອນນໍາພໍ່ແມ່ ຂອງ ເມັຽຕົນ ຫລື ຈະ ໄປຕັ້ງຖີ່ນຖານ ເຮືອນຊານໃຫມ່ : ແມ່ນ ຄ່າຂື້ນຜີ ທີ່ຕ້ອງຖືກນໍາເອົາ ໄປມອບໃຫ້ ຜີບ້ານ ຜີເມືອງ ແລະ ໂດຍ ຈໍາ ນວນ ເງີນນັ້ນ ຈະຂື້ນກັບຖານະ ຂອງ ເຈົ້າບ່າວ ແລະ ຄ່າດອງ ຕາມຮີດຄອງ ປະເພນີ ທີ່ ໄດ້ເຄີຍ ປະຕິບັດ ກັນມາ.

DSC_0426

ການຮຽກ ຄ່າດອງ ນີ້ ກໍມີເຫດຜົນ ຕົ້ນຕໍ ຢູ່ ສາມແນວ ຄື : ນື່ງ ກໍແມ່ນ ຮິດຄອງ ປະເພນີ ທີ່ເຄີຍ ປະຕິບັດ ກັນມາ ແຕ່ ໂບຮານນະການ. ໃນສະໃຫມ ທີ່ດີນລາວ ຍັງຖືກແບ່ງເປັນ ຫລາຍ ອານາຈັກ ພິທີວິວາສົມລົດ ລະວ່າງ ເຈົ້າຍີງ ເຈົ້າຊາຍ ກໍແມ່ນຂື້ນກັບ ຢຸດໂທບາຍ ທາງທະຫານ ແນໃສ່ ເສີມຂະຍາຍຮັກສາ ເຂດນໍ້າແດນດີນ ຂອງອານາຈັກນື່ງ ຫລື ແນໃສ່ການຫັດແໜ້ນ ສັມພັນ ທະໄມຕຣີ ລະຫວ່າງ ສອງອານາຈັກ ເພື່ອຈະໄປທໍາສົງຄາມ ຍາດແຍ່ງ ເອົາດີນດອນຕອ່ນຢ້າ ຂອງ ອານາຈັກ ທີ່ສາມ. ດັ່ງນີ້ ກະສັດ ທີ່ມີອານາເຂດ ຕັ້ງຢູ່ບ່ອນຢຸດທະສາດ ກໍຈະສາມາດ ຮຽກເອົາຄ່າດອງ ອັນຫລວງຫລາຍ ພາຍມາກ ຊື່ງປະກອບດ້ວຍ ເງີນຄໍາ ຊ້າງມ້າ ຂ້ອຍຂ້າ ປູປາເປັດໄກ່ ເຄື່ອງນູ່ງ ແຜ່ນແພ ເຂົ້າ ດາບງ້າວ ອັນຫລາຍ ຈົນນັບບໍ່ໄດ້ເລີຍ.

ສອງມາ ຄ່າດອງ ກໍແມ່ນຄືກັນກັບເຊືອກ ຜູກມັດຊາຍຜູ່ນື່ງ ເອົາໄວ້ ບໍ່ໃຫ້ໜີປະລູກເມັຽ ແລະ ຄອບ ຄົວ ພ້ອມທັງເປັນ ສັນຍາລັກ ຂອງຄວາມສໍາຄັນ ຂອງ ນາງສາວ ແລະ ຄອບຄົວ ທາງດ້ານສັງຄົມ ກໍແປວ່າ ຄວາມສໍາຄັນ ນໍ້າໜັກ ທາງດ້ານສັງຄົມ ທາງດ້ານຈິດຕະວິທຍາ ຂອງ ຄ່າດອງ ແມ່ນ ມີ ຫລາຍ ເລືອລົ້ນ ກົ່ວ ຈໍານວນເງີນ ຄໍາ ເຂົ້າຂອງ ນາຯປະການຕົວຈີງ.

DSC02861

ໃນຕອນປີ 1885 ແລະ 1913 ທ່ານ ໂປ້ນ ເນອິສ ແລະ ທ່ານໝໍ ຊອກເຊີ ໂມເປີຕີ້ ກໍ ບໍ່ ໄດ້ ສາມາດ ເຂົ້າໃຈ ເຖີງຄວາມໝາຍ ອັນເລີກແລບ ຂອງ ຄ່າດອງ ໂດຍທີ່ທ່ານທັງສອງ ໄດ້ ຂຽນ ເອົາໄວ້ວ່າ ສາວລາວພາກັນ ຊອກຫາ ຊູ້ຄູ່ຮ່ວມນອນ ເພາະຢາກໄດ້ເງີນ ມາໃຊ້ ມາຈ່າຍ ສ້າງຖານະຂອງຕົນ ແລະ ຄອບຄົວ ໃຫ້ດີຂື້ນໄປ ໂດຍທີ່ ໃນຕອນຕົ້ນນັ້ນ ເກືອບຊິບໍ່ມີ ຄວາມຮັກ ເປັນຜູ່ຊີ້ຂາດເລີຍ.

ເຫດຜົນອັນທີ່ສາມ ຂອງຄ່າດອງ ກໍແມ່ນ ແນໃສ່ ປຸນແປງ ອັດຖົມ ຄວາມເປົ່າວ່າງ ໃນຄອບຄົວ ຂອງນາງສາວ ທິ່ຈະກາຍເປັນເມັຽ ຈະກາຍເປັນແມ່ເຮືອນ ຂອງລາວເອງ ຈະກາຍແມ່ ແລະ ໂດຍທີ່ ນາງເອງ ຈະໜີອອກ ຈາກເຮືອນ ພໍ່ແມ່ ຂອງຕົນ ເພື່ອໄປສ້າງຕັ້ງ ຖີ່ນຖານ ເຮືອນຊານໃຫມ່ ໃນເມື່ອ ນາງ ໄດ້ຮູ້ວ່າ ພໍ່ແມ່ ຂອງນາງ ຈະບໍ່ມີຄວາມວັ່ງເວ ເສັຽໃຈ ນາງ ກໍ ຈະສາມາດ ໄປສ້າງ ຊີວິດ ໃຫມ່ ດ້ວຍຄວາມພູມໃຈ ບໍ່ມີບ່ອນແປ້ວ ບ່ອນວ່າງ ໃນ ຫົວໃຈ ຫລື ໃນ ຈິດຕະ ຂອງນາງເອງ.

ການຕາບຮ້າງຕາບມ້າຍ
ນອກຈາກຄ່າດອງ ແລ້ວ ເຈົ້າບ່າວ ຍັງຕ້ອງຈໍາເປັນ ເອົາຂອງຂັວນເລັກນ້ອຍ ມອບໃຫ້ແກ່ ເອື້ອຍ ແລະ ອ້າຍ ຂອງເຈົ້າສາວ ທີ່ຍັງບໍ່ທັນ ໄດ້ ສ້າງ ຄອບຄົວ ເທື່ອ ເພື່ອ ເປັນການປອບໃຈ ແລະ ປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ ພວກເຂົາເຈົ້າ ຕ້ອງເປັນແໜງ ບໍ່ສາມາດ ຫາຜົວ ຫາເມັຽ ໄດ້ ສົມປາຖນາ ສ່ວນຫລາຍແລ້ວ ກໍຈະແມ່ນ ສາຍຄໍ ຫລື ສາຍແຂນຄໍາ ສັ້ນນ້ອຍ ສັ້ນນື່ງ ມອບໃຫ້ເປັນ ຂອງຂັວນ ເປັນສິລິມົງຄູນ ສໍາລັບ ຄູ່ ສົມລົດໃຫມ່.
ແລະ ຖ້າຫາກວ່າ ເຈົ້າບ່າວ ຫາກເປັນພໍ່ຮ້າງ ຫລື ພໍ່ມ້າຍ ທາງຄອບຄົວ ເຈົ້າສາວ ກໍຈະຂໍໃຫ້ມີ ການຕາບຮ້າງ ຕາບມ້າຍ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ ເຈົ້າສາວ ມີ ຄວາມກີນແໜງ ແຄງໃຈ ນ້ອຍໃຈ ທີ່ຈະໄດ້ຜົວ ທີ່ບໍ່ໂສດບໍ່ສົດ ຄື ກັນກັບ ຍີງອື່ນຯ ໃນກໍລະນີນີ້ ເຈົ້າບ່າວ ກໍຈະເອົາສາຍແຂນ ຫລື ສາຍສ້ອຍຄໍາ ມອບໃຫ້ ພັລຍາ ຂອງຕົນ ໂດຍທີ່ທັງໝົດນີ້ ແມ່ນແນໃສ່ ສ້າງຄວາມອູ່ນອ່ຽງ ສ້າງຄວາມທ່ຽງຕົງ ທາງດ້ານ ຈິດໃຈ ແລະ ທາງດ້ານ ຈິດຕະວິທຍາ ເພື່ອໃຫ້ນາງສາວ ສາມາດ ເລີ້ມຊີວິດໃຫມ່ ຂອງ ລາວ ພາຍໃຕ້ ບັນຍາກາດ ອັນສົດຊື່ນ ແຈ່ມໃສ ແລະ ເປັນສີລິມົງຄຸນ ທີ່ສຸດ.

DSC_0213ພິທີບາສີ-ສູ່ຂັວນແຕ່ງດອງ

ພິທີ ບາສີ ຜູກແຂນ ມີຄວາມສໍາຄັນຫລາຍ ທີ່ສຸດ ໃນ ການແຕ່ງງານ ກີນດອງ ແບບລາວ ເນື່ອງຈາກວ່າ ແມ່ນພິທີ ທີ່ຊີ້ບອກຢ່າງເປັນທາງການ ແລະ ສອດຄ່ອງ ກັບຮີດຄອງ ປະເພນີ ວ່າ ຍີງຄົນນີ້ ແລະ ຊາຍຄົນນີ້ ໄດ້ກາຍເປັນຄູ່ຜົວເມັຍ ກັນແລ້ວ ນັບຕັ້ງແຕ່ ມື້ນີ້ ເປັນຕົ້ນໄປ ແລະ ໝົດທຸກຯຄົນ ໃນບ້ານ ໃນເມືອງ ໃນ ສັງຄົມ ກໍຕ້ອງພາກັນຮັບຮູ້ ແລະ ໃຫ້ກຽດ ໃຫ້ຄວາມ ນັບຖື ສົມກັບຖານະໃຫມ່ ຂອງ ທັງສອງ.
ພິທີ ບາສີ ສູ່ຂັວນ ແມ່ນເອກລັກ ຕົ້ນຕໍ ຂອງ ຄວາມ ເປັນລາວ ແລະ ກໍໄດ້ກາຍເປັນ ຄື ຕົ້ນດອກຮັກ ຖ້ອນໂຮມພີ່ນ້ອງ ລູກຫລານ ເພື່ອນສະນິດມິດສະຫາຍ ຂອງ ຊາວລາວ ໃນຕ່າງແດນ ແລະ ເມື່ອມີ ການ ອອກກໍາ ຍາມບຸນ ປີໃຫມ່ ກໍຄື ຍາມມີພີ່ມີນ້ອງ ກາຍໄປ ຢ້ຽມຢາມ ຖາມຂ່າວ ຊາວລາວ ກໍຕ້ອງຈັດ ພິທີຜູກແຂນ ບາສີ ຂື້ນມາໂລດ.

DSC_0767

ໃນພິທີສູ່ຂັວນແຕ່ງດອງ ກໍຈະມີພາຂັວນ ສອງພາ ເອ້ດ້ວຍດອກຮັກ ແລະ ດອກດາວເຮືອ ແລະ ເຕັມໄປ ດ້ວຍ ເຂົ້າຕົ້ມ ເຂົ້າໜົມ ໄກ່ຕົ້ມ ໄຂ່ຕົ້ມ ໝາກໄມ້ ເຂົ້າໜຽວ ນໍ້າ ເຫລົ້າ ແລະ ຝ້າຍຜູກແຂນ.

ຕາມທັມດາແລ້ວ ເຈົ້າສາວຈະໄປນັ່ງຖ້າເຈົ້າບ່າວ ຕໍ່ໜ້າພາຂັວນ ແຕ່ ໃນບາງເຂດ ຂອງລາວເຮົາ ກໍຈະແມ່ນ ເຈົ້າບ່າວ ເປັນຜູ່ໄປຮອດ ພາຂັວນ ກ່ອນ ຫລັງຈາກໄດ້ມີ ການແຮ່ເຂີຍ ການເປີດ ປະຕູເງີນ ປະຕູທອງ ປະຕູຄໍາ ມີການລ້າງຕີນເຂີຍ ຕາມຮີດຄອງປະເພນີລາວ ກ່ອນທີ່ເຈົ້າບ່າວ ຈະໄປຈັບມີດສະນາກ ຈູງເຂົ້າໄປ ຮອດພາຂັວນ ໂດຍແມ່ເຖົ້າ ຫລື ສັດຕຣີ ຜູ່ອາວຸດໂສ ຈາກ ຄອບຄົວ ຂອງ ເຈົ້າສາວ ເມື່ອໄປຮອດພາຂັວນແລ້ວ ເຈົ້າບ່າວ ກໍ ຈະເອົາທຽນທີ່ຕົນຖືມາ ໄປໃຕ້ທຽນ ຢູ່ຈອມພາຂັວນ ເປັນສັນຍາລັກຊີ້ບອກວ່າ ລາວໄດ້ເຂົ້າໄປໃນເຮືອນໃຫມ່ຂອງລາວ ຢ່າງ ເປັນ ທາງການແລ້ວ ແລະ ໂດຍໄດ້ນໍາ ແສງສະວ່າງ ນໍາ ຄວາມອົບອູ່ນ ແລະ ຄວາມປາດຖະນາດີ ເຂົ້າໄປໃນເຮືອນ ພ້ອມຯກັນ.

DSC_0683

ຫລັງຈາກໄດ້ກ່າວ ນະໂມ ສາມເທື່ອ ແລ້ວ ໝໍພອນ ກໍຈະ ເອີ້ນເອົາຂັວນ ຂອງຄູ່ບ່າວສາວ ທັງສອງ ໃຫ້ກັບຄືນມາເນື້ອ ມາຄີງ :

ສີສີສິດທິພະພອນ ບໍວອນມີ່ງປະເສິດ ມື້ນີ້ດີລໍ້າເລີດ ເກີດສີ່ງມະຫັດສະຈັນ ໂຕກໃບນີ້ ແມ່ນ ໂຕກໄມ້ຈັນ ຂັນໃບນີ້ ແມ່ນຂັນໄມ້ແກ້ວ ພໍ່ແມ່ປຸນແຕ່ງແລ້ວ ຈື່ງໄດ້ຍໍມາ ຮຽກເອົາຂັວນແກ່ນຕາ ທັງສອງເຂືອເຈົ້າ ໃຫ້ກັບຄືນມາເຂົ້າ ມາເຕົ້າຢູ່ ໃນເນື້ອໃນກາຍ ກັບຄືນຫ້ອງຫົວໃຈ ຄືນມາໄວຯ ໃນມື້ນີ້ວັນນີ້…
ເທັບພະເຈົ້າທັງຫລາຍ ຊົມຊື່ນຍີນດີ ໄດ້ມາຮ່ວມພິທິ ບາສີກີນດອງ ຂອງສອງເຂືອເຈົ້າ ແລະ ຈະເປັນຜູ່ເຜົ້າ ຮັກສົມຮັກສາ ຕະລອດເວລາ ມີຊີວິດຄອບຄົວຮ່ວມກັນລ້ອຍຊ້ອຍຯ ຂັວນທ້ອງນ້ອຍແລະປາຍມີ ໃຫ້ກັບຄືນມາຖື ຄວາມຮັກໃຄ່ ໃຫ້ສອງເຈົ້າໄດ້ລູກຍີງ ລູກຊາຍຜູ່ປະເສີດ ມື້ນີ້ເກີດສິ່ງຈົບງາມ ສາມເມືອງມາຮ່ວມເຜົ້າ ເກົ້າແຂວງມາຮ່ວມ ຮ້ອງເຮຮາ ວ່າ ມາເຢີ້ຂວັນເຢີ້ ຂັວນແຂ່ງ ໃຫ້ກັບຄືນມາຢູ່ແຂ່ງ ລີລາຯ ຂັວນຂາ ໃຫ້ກັບຄືນມາຢູຂາລິລ້າຍຯ ບໍ່ໃຫ້ຢ້າຍໜີ ອອກໄປທາງໃດ ໃຫ້ກັບຄືນມາຢູ່ໃນກາຍ ຂອງ ທັງສອງເຂືອເຈົ້າ ຍາມມື້ເຊົ້າ ໃຫ້ແດດອ່ອນ ອອນຊອນໃຈ ພ້ອມທັງ ນໍາຄວາມສົດໃສ ມາສູ່ຊີວິດທັງສອງເຂືອເຈົ້າ !
ພໍ່ແມ່ພີ່ນ້ອງເຖົ້າແກ່ ແສນດີໃຈ ຈື່ງຂໍອ່ວຍພອນໄຊ ໃຫ້ຄວາມຮັກສອງເຂືອເຈົ້າ ໃຫຍ່ທະວີເລີງເລື້ອຍ ເອື້ອຍອ້າຍ ອາວອາພ້ອມ ພຽນຖະໜອມຮັກຮໍ່ ຂໍໃຫ້ຄຸນພຣະພຸດ ຄຸນພຣະທັມ ຄຸນພຣະສົງ ຊ່ວຍຍູ້ຊູຂື້ນ ຕະລອດການ ແທ້ຯນາ !

DSC_0748

ມື້ນີ້ແມ່ນມື້ສັນ ວັນນີ້ແມ່ນວັນຊອບ ຮອບຟ້າໄດ້ມາເຖີງ ເຫີງນານຈື່ງມາຮອດ ມາກອດເອົາ ເຂືອເຈົ້າທັງສອງ ເຂົ້າ ຄຽງບ່ອນ ເພາະວ່າແມ່ນແນນແຕ່ເກົ່າກ່ອນ ໄດ້ສະທ້ອນກັບຄືນຫັນ ມື້ວັນຈັນໃຫ້ສຸກສັນຮັກຮໍ່ແໜ້ນ ວັນຄານແມ່ນ ມື້ໂຊກລາບຊາຕາດີ ວັນພຸດມີລາສີໃສແຈ່ມແຈັງ ວັນພະຫັດແຮ່ງຊິຮັ່ງມີເປັນດີ ວັນສຸກ ພະລືສີ ສົ່ງພອນອັນປະເສີດ ວັນເສົາວັນສີນຈື່ໄວ້ເຖີດ ໃຫ້ເຂົ້າວັດທໍາທານ ວັນອາທິດມື້ພັກການ ໃຫ້ໄປຢາມພໍ່ແມ່ພີ່ນ້ອງ ທິ່ຊ້ອງໜ້າ ຊົມຊື່ນດີໃຈ ອະທິຖານ ໃຫ້ສອງເຂືອເຈົ້າໄດ້ລູກໄວຯ ໄດ້ລູກຍີງຊາຍເປັນແກ່ນໃຈ ສືບຕໍ່ ມໍລະດົກ ໄວ້ຊົ່ວນິດນິຣັນ ຄັນໄດ້ລູກຍີງ ໃຫ້ຮັບໃຊ້ດູແລພໍ່ແລະແມ່ ນັບຕັ້ງແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ ແສງໄຟຈະຊີ້ບອກ ຂັວນທີ່ຢຸ່ທາງນອກ ໃຫ້ກັບຄືນມາສາ ໃຫ້ ກັບ ຄືນມາ ໃນມື້ນີ້ ວັນນີ້…
ໄຊຍະຕຸພະວັງ ໄຊຍະມັງຄະລັງ ໄຊຍະມະຫາມົງຄົນ ຈົ່ງເກີດມີແດ່ ພວກເຈົ້າສັງສອງເຖີດ ສາທຸ !

DSC_0880ຫລັງຈາກໄດ້ຮ້ອງຂັວນ ຂອງຄູ່ບ່າວສາວ ກັບຄືນສູ່ເນື້ອສູ່ຄີງແລ້ວ ໝໍພອນກໍຈະຜູກແຂວນ ໃຫ້ແກ່ທັງສອງຄູ່ຮັກ ຊີ້ບອກຢ່າງເປັນທາງການວ່າ ນັບຕັ້ງແຕ່ເວລານີ້ໄປ ໜູ່ມສາວທັງສອງ ໄດ້ກາຍເປັນຄູ່ຜົວເມັຽ ກັນແລ້ວ ແລະ ເພື່ອສະແດງໃຫ້ໝົດທຸກຄົນ ໄດ້ເຫັນເຖີງຄວາມຮັກດຽວໃຈດຽວ ຄູ່ສົມລົດໃຫມ່ ກໍຈະຮ່ວມກີນເຫລົ້າ ໃນຈອກດຽວກັນ ຫລັງຈາກໄດ້ປ້ອນໄຂ່ຕົ້ມ ຊື່ງກັນ ແລະ ກັນ.

DSC_0095ຫລັງຈາກ ທີ່ ພໍ່ແມ່ ພໍ່ເຖົ້າແມ່ເຖົ້າ ເຈົ້າໂຄດລຸງຕາ ທັງສອງຄອບຄົວ ແລ້ວ ເພື່ອນສະນິດ ມິດສະຫາຍ ພ້ອມດ້ວຍແຂກທີ່ຖືກເຊີນມາ ກໍຈະພາກັນຜຸກແຂນ ອ່ວຍພອນ ວິວາ ອັນປະເສີດ ໃຫ້ແກ່ຄູ່ສົມລົດໃໝ່ ໂດຍ ຜູກຝ້າຍສັກສິດ ທິ່ໝໍພອນໄດ້ສູດໄປແລ້ວນັ້ນ ມັດໃສ່ແຂນສອງເບື້ອງ ຂອງຄູ່ສົມລົດໃຫມ່…

ພິທີຜູກແຂນນີ້ ກໍແມ່ນສີລປະວັທນະທັມລາວ ທີ່ຊາວຕ່າງປະເທດ ນິຍົມ ແລະ ຍ້ອງຍໍ ຫລາຍ ທີ່ສຸດ ເນື່ອງຈາກວ່າ ມັນແມ່ນພິທີ ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກແພງ ສາມັກຄີ ເຕັມໄປດ້ວຍຮາກເງົ້າ ຂອງຄວາມເປັນມາ ຂອງ ຊາວ ໄຕ່-ລາວ ແຕ່ດືກດໍາບັນ.

DSC_0247

ແລະ ກ່ອນທີ່ຈະໄປຮ່ວມພິທີກີນລ້ຽງ ເປີດການຟ້ອນລໍາ ທໍາເພງ ສັງສັນ ກັບເພື່ອນມິດ ແລະ ແຂກຜູ່ມີກຽດ ຄູ່ສົມລົດໃໝ່ ກໍຈະທໍາພິທີ ສົມບັດສົມມາ ຂໍອະໄພຍະໂທດ ພ້ອມທັງຂໍພອນອັນດີ ຈາກ ພໍ່ແມ່ເຈົ້າໂຄດ ລູງຕາ.

DSC02877

 ພິທີສົມບັດສົມມາ

ພິທີສົມມານີ້ ກໍແມ່ນປະກອບສ່ວນ ເຂົ້າ ກັບການຊອກຫາ ສ້າງ ຄວາມດູ່ນດ່ຽງ ສ້າງ ສະເຖັຽລະພາບ ພາຍໃນແນວຄິດຈີດໃຈ ຂອງ ຄູ່ສົມລົດໃຫມ່ ເພື່ອປະກອບສ່ວນເຮັດໃຫ້ ຊີວິດໃຫມ່ ຂອງ ພວກເຂົາເຈົ້າ ທັງສອງ ໄດ້ເປັນໄປພາຍໃຕ້ ບັນຍາກາດອັນດີ ສົດຊື່ນແຈ່ມໃສ.

DSC_0234
ໃນໂອກາດດຽວກັນນັ້ນ ກໍແມ່ນໂອກາດອັນດີ ສໍາລັບຄູ່ບ່າວສາວ ທັງສອງ ເພື່ອ ສະແດງ ຄວາມກະຕັນຍູ ຮູ້ບຸນຄຸນ ຂອບອົກຂອບໃຈ ຕໍ່ພໍ່ແມ່ ເຖົ້າແກ່ລູງຕາ ກໍຄື ເພື່ອນມີດ ທິ່ໄດ້ມາຮ່ວມ ເປັນພະຍານ ໃນການສ້າງຄອບຄົວໃຫມ່ ຂອງ ພວກຕົນ ຮ່ວມສ້າງບັນຍາກາດ ອັນດີ ຮ່ວມຫັດແໜ້ນ ຄວາມຮັກແພງ ສາມະຄີ ທີ່ ເຄີຍມີມາ ແຕ່ເກົ່າກ່ອນ.
ຂອງສົມມານີ້ ກໍຈະມີທຽນນື່ງຄູ່ ພ້ອມດ້ວຍດອກໄມ້ ແລະ ເງີນ ເລັກນ້ອຍ ເມື່ອໄປຮອດ ເຖົ້າແກ່ລູງຕາ ແລ້ວ ຜົວເມັຽໃຫມ່ ກໍ ຈະ ຍໍມືນົບ ກ່ອນຈະຍື່ນ ຂອງສົມມາໃຫ້ ພ້ອມທັງຈະກ່າວວ່າ :

ພໍ່ແມ່ ລຸງປ້າ ພໍ່ເຖົ້າແມ່ເຖົ້າ ລູກຫລານ ທັງສອງ ມາ ຂໍ ຄາລະວະ ມາຂໍໃຫ້ ພໍ່ແມ່ ລຸງປ້າ ພໍ່ເຖົ້າແມ່ເຖົ້າ ໂຍກໂທດ ພໍ່ແມ່ ລຸງປ້າ ພໍ່ເຖົ້າແມ່ເຖົ້າ ອະໂຫສິກັມ ໃຫ້ແກ່ລູກຫລານ ທັງສອງ ທີ່ອາດໄດ້ກະທໍາຜິດໄປ ທາງຄວາມປາກເວົ້າ ການກະທໍາ ຫລື ແມ້ກະທັ້ງ ທາງດ້ານແນວຄິດ ເພື່ອວ່າ ລູກຫລານ ທັງສອງ ຈະສາມາດສ້າງຊີວິດໃຫມ່ ພາຍໃຕ້ ບັນຍາກາດ ອັນດີ ແລະ ຈົບງາມ.

DSC_0174

ລູກເອີ້ຍ ຫລານເອີ້ຍ ພໍ່ແມ່ ລຸງປ້າ ພໍ່ເຖົ້າແມ່ເຖົ້າ ແມ່ນ ລົດບາບ ລົດກັມ ທັງໝົດ ໃຫ້ແກ່ ລູກຫລານ ໝົດແລ້ວ ຂໍໃຫ້ລູກຫລານ ຈົ່ງພົບແຕ່ໂຊກດີ ມີໄຊ ສົມມັກສົມຫວັງ ຕະລອດໄປ ໄດ້ລູກຈົບຫລານແພງ ແລະ ຢູ່ດີມີແຮງ ເດີ້!

DSC_0691

ພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງທາງສາສນາ

ຕາມຮີດຄອງ ປະເພນີ ທີ່ເຄີຍປະຕິບັດກັນມາ ແຕ່ບູລານນະການ ຊາຍໜູ່ມລາວ ຕ້ອງໄດ້ເຂົ້າວັດ ຈໍາສີນ ຫລື ໄປບວດເປັນເວລາ ເຈັດມື້ ກ່ອນຈະສ້າງຄອບຄົວໃຫມ່ ກ່ອນຈະເອົາເມັຍ ແລະ ກາຍເປັນ ພໍ່ ເປັນຫົວໜ້າຄອບຄົວ.

ການເຂົ້າວັດຈໍາສີນ ຫລື ບວດນີ້ ກໍແມ່ນແນໃສ່ ເປີດໂອກາດ ໃຫ້ຊາຍໜູ່ມ ໄດ້ຮຽນຮູ້ ຄໍາສັ່ງສອນ ຂອງ ພຣະພຸທອົງ ພ້ອມທັງສືກສາ ລົງເລີກ ເຖີງຄວາມເປັນມາ ຂອງ ຊີວິດ ຂອງຕົນ ເບີ່ງຄືນຫລັງ ວ່າ ໄດ້ໃຊ້ຊີວິດ ແບບມີປະສິດທິຜົນ ແລະ ຖືກຕ້ອງກັບ ລັກການ ກົດລະບຽບ ບ້ານເມືອງ ພ້ອມດ້ວຍ ກົດເກັນພິເສດ ຂອງສັງຄົມລາວ ແລະ ພຸທສາສນາ.

ຖ້າຫາກວ່າ ລາວເຂົ້າໄປຈໍາສີນ ໃນວັດປ່າ ລາວກໍຈະຮຽນຮູ້ ດ້ວຍຕົນເອງວ່າ ເປັນຫຍັງ ໃນໂລກ ສົງສານ ນີ້ ຈື່ງມີ ການເກີດແກ່ເຈັບຕາຍ ແລະ ຈະເຮັດວິທີໃດ ເພື່ອຜ່ອນຄາຍ ຄວາມທຸກໂສກ ທັງຫລາຍ ທັງປວງ ເລົ່ານີ້ ກ່ອນອື່ນໝົດ ຄູບາອາຈານ ກໍຈະພາລາວຮຽນຮູ້ ເຖີງວິທີຫາຍໃຈ ທາງທ້ອງນ້ອຍ ວິທີຄວບຄູມ ຮ່າງກາຍ ຂອງລາວ ບາດກ້າວທໍາອິດ ທີ່ອາດຈະພາໃຫ້ລາວ ສາມາດ ຄວບຄູມ ສີ່ງແວດລ້ອມ ໃກ້ສີດ ຂອງລາວ ເພື່ອວ່າລາວ ຈະສາມາດ ມີຄວາມສຸກກາຍສະບາຍໃຈ ຍີ້ມສະເມີ ເຖີງແມ່ນວ່າ ສະພາບການ ຈະຫຍູ້ງຍາກວູ້ນວາຍ ຂັດສົນ ປານໃດກໍຕາມ.

DSC_0252

ແລະ ກໍແມ່ນເພື່ອຊອກຫາ ຄວາມທູ່ນທຽງ ທາງດ້ານແນວຄິດຈິດໃຈ ທີ່ ຄູ່ບ່າວສາວ ຈະພາກັນໄປ ວັດ ເພື່ອເຄນເຄື່ອງອູປໂພກ ບໍລີໂພກ ໃຫ້ແກຄູບາອາຈານ ພ້ອມທັງ ພາກັນເຮັດສູດລົດນໍ້າ ລົດບາບ ລົດກັມ ທີ່ທັງສອງ ອາດຈະໄດ້ສ້າງ ຂື້ນມາ ເມື່ອໄດ້ຮັບສີນ ຈາກອາຈານແລ້ວ ຄູ່ບ່າວສາວທັງສອງ ກໍຈະເອົາ ນໍ້າສູດລົດນໍ້າ ກັບເມືອບ້ານເຮືອນຂອງຕົນ ແລ້ວ ກໍ່ຈະພາກັນ ອາບນໍ້າ ລົດບາບລົດກັມ ຮ່ວມກັນ.

ບາງເທື່ອ ຄອບຄົວທັງສອງ ກໍຈະມົນເອົາ ຄູບາອາຈານ ໄປສັນເຂົ້າ ເຮັດບຸນທໍາທານ ສູດລົດນໍ້າ ຢູ່ເຮືອນ ຂອງ ພວກຕົນ ເປີດໂອກາດ ໃຫ້ພີ່ນ້ອງ ເພື່ອນມີດ ກໍຄື ຄົນບ້ານໃກ້ ເຮືອນຄຽງ ເຂົ້າຮ່ວມ ທໍາບຸນສີນກີນທານ ນໍາກັນ.

Johny38Johny30

Johny35

A propos laosmonamour

ເກີດຢຸ່ບ້ານມ່ວງສູມ ເມືອງທ່າແຂກ ແຂວງຄໍາມ່ວນ ໄດ້ປະລີນຍາ ຕຣີແລະໂທ ຈາກມະຫາວິທຍາໄລ Robert-Schumann (Strasbourg) ແລະ ປະລີນຍາເອກ ຈາກມະຫາວິທຍາໄລ Paris-Sorbonne, Paris IV Travaille à l'AFP Paris après une licence et une maîtrise à l'école de journalisme de Strasbourg (CUEJ - Robert-Schumann) et un doctorat au CELSA (Paris-Sorbonne)
Cet article, publié dans Amour, Baci, Culture, Khun Borom, Laos, Mariage, News, Wedding, est tagué , , , . Ajoutez ce permalien à vos favoris.

3 commentaires pour Laos: ງານວິວາສົມລົດ (ສະແດງຄວາມດີໃຈ ແລະ ຊົມເຊີຍ ການສ້າງຄອບຄົວໄໝ່ ຂອງ ຫລານສາວ ລ້າ ແລະ ຫລານຊາຍ ຈອນນີ)

  1. Que voilà un beau grand texte à entreprendre et à tenter lentement de traduire….si j’y parviens…Les photos sont si belles et lumineuses….

  2. Bobillon dit :

    Pour la dot apportée par le marié, d’après mon père, représentait dans certaines régions, l’offrande aux esprits des aïeuls et de la maison de la mariée .

    • laosmonamour dit :

      Merci Mala pour la précision: c’est l’un des buts de mon blog. Commencer un article sur un aspect de la culture lao, telle que je l’avais vécue ou connue, afin que d’autres personnes le complètent en fonction de leurs propres connaissances et vécu. C’est aussi une manière, utile et enrichissante, de rester en contact. Il est!

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion / Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s